ضرورت مخاطب شناسی- موسیقی مذهبی (سخنان حجت الاسلام پناهیان)



*شاعران و مداحان آل الله ناموس اهل بیت(ع) هستند. چون اهل بیت لطف زیادی به آنها دارند و خانم حضرت زهرا(س) بسیار ایشان را دوست دارند. موضوع مورد بحث امروز مختصات و ملاک انتخاب نوحه است.
*در ساختن ملودی و آهنگ چه چیزهایی را باید لحاظ کنیم؟

برای شیعیان روزهای محرم و صفر، ایام خاصی است. ایام غمناکی که به گفته امام راحل عظیم الشأنمان اسلام را زنده نگه داشته است. روزهایی که کشتی نجات اباعبدالله الحسین (ع) همه را به ساحل محبوب میرساند. در این ایام مردم برای شرکت در عزاداری ها با بلبلان گلزار حسینی بیشتر مأنوس هستند. در این یادداشت سعی کرده ایم تا اهمیت مداحی، وظایف و شرایط مداح و همچنین آفات مداحی را از منظر رهبری جستجو کنیم تا مطمئن تر به سر منزل مقصود برسیم.
ای کاش این عزیزانی که شعر خواندند یک مقدار هم شعر مناجاتی می خواندند! چرا؟ چون وقتی دلها با مناجات شیرین می شود زودتر به حسین علیه السلام می رسد...
![]()
می توان از عظم ترین دستاوردهای نهضت عاشورا، پدیده «وعظ » و «مرثیه خوانی » را به شمار آورد که به توصیه اهل بیت علیهم السلام و به قصد زنده نگهداشتن پیام عاشورا و درس های بزرگ آن حماسه، برپا شده و می شود; منبری به وسعت جهان و در درازای تاریخ، زیرنام مقدس «اباعبدالله الحسین علیه السلام » . که بیان دین و تعظیم شعائر و تکریم اسوه های دین باوری، جهاد و شهادت، از آثار آن است .
در سایه این مجالس و محافل، هم پایه های اعتقادات دینی مردم استوار می شود، هم عواطف مردم با «آل الله » پیوندی مستحکم می یابد و هم آگاه سازی جامعه نسبت به تکالیف دینی و اجتماعی، تقویت می شود .
وقتی امام صادق علیه السلام می فرماید: حمد و سپاس خدایی راکه در میان مردم، کسانی را قرار داد که به سوی ما می آیند و ما را مدح می کنند و برای ما مرثیه می خوانند; «الحمد لله الذی جعل فی الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثی لنا» (۱) این، نشان دهنده جایگاه «زیارت » ، «مدح » و «مرثیه » در فرهنگ شیعی و در راستای احیای فرهنگ اهل بیت علیهم السلام است .

غذا بخورید، خرما بخورید، خرما رو به عشق حضرت زهرا سلام الله علیها بخورید که چقدر حضرت خرما دوست داشتند. وقتی می خوری بگو بی بی جان خوشا به حال حضرت سلمان که شما برای او خرما کنار گذاشتید. آب بخورید به نام حسین(ع)، نان بخورید با یاد امیرالمومنین که با نان جو سیاه روزه می گرفت. یعنی هر چیزی که می خوری می تونی به یاد اهل بیت باشی. بعد می بینی نیم ساعته داری گریه می کنی و خرما تو دستت مونده. بگو خدا لعنت کنه که خرما به این خوبی و میوه بهشتی رو در شام و کوفه به بچه ها یابی عبدالله صدقه دادند.
»به نقل از نشریه هیات«

با سلام . سایت خبری شیعه آنلاین مصاحبه ای با حاج حسن خلج در ماتمکده حضرت زینب داشته است که می توانید آنرا به صورت کامل در ادامه مطلب مشاهده نمایید.
اشک بر سیّدالشهدا، تنها راه نجات مردم، تنها راه نجات اجتماع، تنها راه نجات جوانها از مفاسد - هر نوع مفسده اى - مى باشد. اگر مى خواهى فرزندت بچّه ى متدیّن و بااخلاقى باشد، با امام حسین(ع) رفیقش کن؛ ذائقه ى عشق امام حسین(ع) را بچشد و عاشق سیّدالشهدا بشود. بعد به او بگو آقا امام حسین(ع) دوست ندارد تو دروغ بگویى! اگر دیگر دروغ گفت!؟ در عشقهاى ظاهرى هم آدم نگاه مى کند مى بیند عاشق، کسى را دوست دارد، معشوق به او مى گوید من در صورتى جواب سلامت را مى دهم که تو این لباس را بپوشى؛ عاشق مى رود از زیر سنگ هم که شده پیدا مى کند و مى پوشد! اگر به او بگویید دینت را عوض کن، مى رود دینش را عوض مى کند؛ چون پاى محبّت در کار است! تنها راه نجات عالم، این است که مردم را با امام حسین(ع) آشنا کنیم؛ عوض اینکه دائم بر سرشان بزنیم که: اینکار را نکن! این کار را بکن! این نصیحت کردن ها، این بکن ها و نکن ها چقدر بد است! اگر جوانى عاشق امام حسین(ع) شد، وقتى بداند امام حسین(ع) چه چیز را دوست دارد از تمام چیزها که امام حسین(ع) دوست ندارد، اعراض مى کند و به سمت آنچه که سیّدالشهدا دوست دارد، مى رود.
( حاج حسن خلج )

یه روز دفتر حاج حسن خلج از ایشون پرسیدم حاج آقا اگه بخوایید یه کلید تو خوندن و مداحی کردن بعد از این همه سال قدمت به من بدید چه کلیدی میدید؟
آقای خلج فرمودند:همیشه سعی کنید مثل یه شاگرد که دم دست اوستاشه باشید یعنی ببینید اوستاتون چی میگه و عمل کنید ، نه اینکه خودتون خودسر...
گفتم حاج آقایه ذره شفاف تر توضیح میدید...
نکته ای برای مداحان جوان از زبان حاج حسن خلج به صورت خودمونی

آقای مداح جوان این میکروفن رو میچسبونی به دهنت و هی هم داد میزنی خوب این مستمع بیچاره مغزش اصلا فرصت نمی کنه شما چی میگی . شعرت هدر میره هنر خوندنت هدر میره زحمت های حفظ کردن هات ، همه چی . همه ی کارهایی که باید تو بکنی دیگه نمیشه . اضطراب ایجاد میکنی با این کار ،استرس میدی به مستمعت. این میکروفن باید حداقل پنج شش انگشت [*] فاصله داشته باشه . یه وقت هایی اگه صدا تنظیم نباشه ناخودآگاه خوننده حواسش نیست و فکر میکنه اگه میکروفن نزدیک کنه صدا خوب میشه مردم بهتر متوجه میشن به همین خاطر ناخودآگاه میکروفن نزدیک میکنه . وقتی صدا خوبه میکروفن رو نزدیک نبر بگذار مردم بفهمند چی میگی بگذار مردم صفا کنند ، با فراغ بال ، با ذهن آزاد ، با فکر راحت شعرتو بشنوند حرفتو بشنوند . خلاصه این بود میکروفن رو نچسبون به دهنت. [* : ۶ انشگت میشه حدودا ۱۲ سانتی متر ]
(قسمتی از صحبت های حاج حسن خلج در حسینیه جلوه)
پای درس حاج محمود کريمی
بحث فنی صدا
بحث فنی صدا بود، اينی که می خوام عرض بکنم مهمه، ما يک تُن(پرده های) صدا داریم يک حجم صدا، حجم صدا همين ولوم است که رو ضبطه. رابطه تُن صدا و حجم صدا برعکسه، هر جا تُن صدا مي ره بالا حجم صدا میاد پايين، چون با همون حجم اگه بری بالا هم به حنجره ات خیلی فشار میاد هم مستمع اذیت می شه. وقتی حجم صدات و کم می کنی نفست هدر نمی ره صدات لطیف مي شه.
با حجم صدای زیاد بری بالا، دو نفر می گن ماشاءالله چه صدايی! ديوار رو لرزوند، فايده نداره موقع سينه زدن اون موقع داد بزن ولی تو خوندن بايد لطافت داشته باشی.